Κέντρο  Ψυχολογικών  Εφαρμογών  για  Ενηλίκους  Ανηλίκους  Ομάδες  Οργανώσεις  Κοινότητες

Ψυχολογικές Υπηρεσίες | Επαγγελματική Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση | Έρευνα και Καινοτομία

Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc. Occ Psy, T. +302262302619, K. +306977702872, skype: iotrip

 

> Βιογραφικό  > Επικοινωνήστε μαζί μας

 

ψυχική υγεία και ευημερία | ανθρώπινες σχέσεις | οικογένεια, παιδί, έφηβος | εργασία/επιχειρήσεις | μάθηση και ανάπτυξη | περιβάλλον | ευάλωτες ομάδες

 

 

Τι άλλαξε στην ψηφιακή εποχή;

Μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση του ψηφιακού κόσμου που καταλήγει στις νέες ανάγκες και στις νέες απαιτούμενες δεξιότητες του ενεργού ψηφιακού πολίτη

 

 

Ένα αλέτρι. Πώς το χρησιμοποιούσαν παλιότερα;

Ένας κάκτος. Ποιας οικογένειας είναι και πού ευδοκιμεί;

Παρακάτω ένα ποίημα σε QR code (εδώ).

 

 

της Ι.Ν.Τριπερίνα

Ψυχολόγου MSc. Occ Psy

 

 

Στην ψηφιακή εποχή που ζούμε το σταθερό έγινε κινητό. Κι όχι μόνο το τηλέφωνο. Το γραφείο έγινε κινητό ή εικονικό. Δημιουργήθηκαν εικονικές επιχειρήσεις, πολλά «κινητά», διαδικτυακά πρότζεκτ. Η αρχική ιδέα του τεχνολογικά εξοπλισμένου δωματίου αντικαταστάθηκε από την ιδέα του πραγματικού κόσμου που εμπλουτίζεται από τον εικονικό. Κι αν επιτυχημένη τεχνολογία είναι εκείνη που μάς κάνει πιο ανθρώπινους, τότε αυτό είναι μια μεγάλη νίκη. Γλιτώσαμε από την τεχνολογία που θα μας καθήλωνε σε έναν τεχνολογικά εξοπλισμένο εσωτερικό χώρο, μετατρέποντάς μας σε εξαρτήματά της, και βγήκαμε έξω στην πραγματική ζωή με την τεχνολογία να μάς ακολουθεί και να μάς εξυπηρετεί. Κι αν κάποιοι τομείς δεν το έχουν αντιληφθεί αυτό, σύντομα θα το αντιληφθούν και θα αναζητήσουν εφαρμογές στο εξωτερικό περιβάλλον καθώς υπάρχουν τα κατάλληλα τεχνολογικά εργαλεία.

 

Στην ψηφιακή εποχή που ζούμε το απομονωμένο έγινε συνδεδεμένο. Ένα σπίτι εδώ. Ένα πανεπιστήμιο εκεί. Μια βιβλιοθήκη αλλού. Ένας οργανισμός οπουδήποτε. Μια πόλη κοντά. Ένα χωριό μακριά. Ένα νησί μακρύτερα. Μια χώρα πολύ μακριά. Κι όλα αυτά και πολύ περισσότερα συνδεδεμένα, διαδικτυωμένα, ικανά με ένα κλικ να μας ανοίξουν τις πόρτες, τα ράφια τους, τα ντουλάπια τους, να μας δείξουν φωτογραφίες, βίντεο, κείμενα, ό,τι μπορεί να χρειαστούμε για την εκπαίδευση, την εργασία, την ψυχαγωγία μας. Ταυτόχρονα, εταιρείες κολλοσοί κρατούν το μονοπώλειο στον τομέα τους και πρόσβαση στις ακριβές για πολλούς διαδικτυακές υπηρεσίες έχει μια περιορισμένη μερίδα του κόσμου. Αντιφατικά δεδομένα που μάς κάνουν να προβληματιζόμαστε.

 

Στην ψηφιακή εποχή που ζούμε το γενικό έγινε προσωπικό. Δεν εκφραζόμαστε πια εκ μέρους πολλών τους οποίους εκπροσωπούμε, είτε αυθαίρετα, είτε για λόγους ευγένειας, είτε αντικειμενικά. Αυτό έκανε η επιστήμη, η επιστημονική έρευνα. Εκφραζόμαστε πλέον ως πρόσωπα, με προσωπικό ύφος. Αφηγούμαστε την προσωπική μας ιστορία. Εκθέτουμε τα προσωπικά μας δεδομένα. Είμαστε το "reality show" που κάποτε μάς ενοχλούσε να το βλέπουμε να το παίζουν άλλοι στην οθόνη της τηλεόρασης. Αυτό βέβαια μάς έχει οδηγήσει στην κρίση των ορίων του ιδιωτικού και του δημόσιου. Δυσκολευόμαστε να προσδιορίσουμε πού αρχίζει το ένα και τελειώνει το άλλο. Επίσης, καθώς εκφραζόμαστε όλοι προσωπικά, κινδυνεύει η έννοια της επιστημονικής εξειδίκευσης, η οποία δεν μπορεί να καταλυθεί στο όνομα της δεξιοτεχνικής αξιοποίησης της τεχνολογίας από κάποιους.

 

Στην ψηφιακή εποχή που ζούμε το καταναλωτικό έγινε δημιουργικό και το συγκεντρωτικό έγινε ελεύθερο. Παλιότερα δημιουργούσαμε, διαφημίζαμε, πουλούσαμε. Αυτό άφηνε χώρο στους κάθε είδους «διαφημιστές» ή μεσάζοντες. Τώρα μπορούμε να δημιουργούμε και να πουλάμε, χωρίς μεσάζοντες. Δημιουργούμε, επιχορηγούμαστε, πουλάμε. Ίσως μάλιστα δεν πουλάμε πλέον και σίγουρα δεν πουλάμε με την έννοια που πουλούσαμε (ο δημιουργός έπαιρνε το χρηματικό αντάλλαγμα για το δημιούργημά του από τον χρήστη, συχνά μέσω ενός μεσάζοντα). Τώρα ο δημιουργός αμείβεται με χορηγίες ή με δωρεές από όχι απευθείας από το χρήστη, αλλά από εκείνους που ενδιαφέρονται για το χρήστη. Αυτό αφήνει το περιθώριο για μη πελατειακές σχέσεις στις οποίες (πελατειακές) παρεμβαίνει το χρήμα. Οι σχέσεις δημιουργού και χρήστη γίνονται πιο αυθεντικές. Δημιουργεί βεβαίως άλλου είδους εξαρτήσεις και νέες δυναμικές σχέσεων με τους χορηγούς που χρειάζονται προσοχή. Επίσης, τα δικαιώματα του δημιουργού τίθενται σε αμφιβολία και χρειάζεται να προβληματιστούμε για την ασφάλειά του.

 

Δομικές αλλαγές έχουν συμβεί στον κόσμο μας, στον τρόπο που συναναστρεφόμαστε μεταξύ μας, στον τρόπο που εργαζόμαστε, στον τρόπο που σκεφτόμαστε για την κοινωνία, την πολιτική, τις αξίες. Για όλα αυτά χρειάζεται εκπαίδευση: να συνειδητοποιήσουμε τις αλλαγές και τα νέα δεδομένα και να μάθουμε πώς μπορούμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικά τις νέες δυνατότητες. Η ψηφιακή τεχνολογία από μόνη της δεν είναι καλή ή κακή. Είναι το μέσο και εξαρτάται από το πώς θα το αξιοποιήσουμε. Έχει λεχθεί ακόμη και ότι ο ψηφιακός κόσμος μείωσε τις θέσεις εργασίας και έκανε ανθρώπους να χάσουν τη δουλειά τους. Η άλλη προσέγγιση είναι ότι δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, νέα επαγγέλματα, εντελώς διαφορετικά από αυτά που ξέραμε ως τώρα. Έναν νέο κόσμο δημιουργεί, μια νέα μορφή οργάνωσης της ίδιας της κοινωνίας. Μπορούμε να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία παθητικά και έτσι θα χάσουμε τις δυνατότητές της και θα επιβαρυνθούμε με κόστος σε πολλά επίπεδα. Μπορούμε να την αξιοποιήσουμε δραστήρια, δημιουργικά, διεκδικητικά και τότε θα μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη της.

 

Στην ψηφιακή εποχή η πρωταρχική δεξιότητα που χρειάζεται να καλλιεργήσουν οι άνθρωποι είναι να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν. Μαθαίνω πώς να μαθαίνω όταν εξοικειώνομαι με όλες τις πλατφόρμες επικοινωνίας: παντομίμα, λόγο, γραφή, ανάγνωση, σχέδιο, φωτογραφία, μουσική, κίνηση (βίντεο), μέσα μαζικής ενημέρωσης και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό πλέον το ονομάζουμε «ψηφιακό γραμματισμό» και είναι πολύ σημαντική η εκπαίδευση του ενεργού ψηφιακού πολίτη. Δεδομένου ότι η κύρια μορφή εκπαίδευσης αναπόφευκτα θα αναδειχθεί η αυτοεκπαίδευση, είναι ευθύνη του ίδιου του ανθρώπου ο ψηφιακός γραμματισμός του. Με κριτική σκέψη ο άνθρωπος θα χρειαστεί να διακρίνει τι κρατάει και τι αφήνει απ’ έξω, ανάμεσα στην υπερπληθώρα δεδομένων. Και κριτική σκέψη είναι η σκέψη που χαρακτηρίζεται τόσο από τη λογική (τις αποδείξεις), όσο και το συναίσθημα (διαίσθηση, παρόρμηση), την εκτίμηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων ή του κόστους και του οφέλους καθώς συνήθως υπάρχουν και οι δύο όψεις σε κάθε μοναδική περίπτωση, την εναλλακτική θεώρηση από διάφορες πλευρές ενός θέματος και τη γενική θεώρησή του από ψηλά ή από μακριά, τοπικά και χρονικά. Εξάλλου, οι διαδικτυακοί κίνδυνοι (όπως η εξάρτηση, ο εθισμός, η κατάχρηση, ο κυβερνοεκφοβισμός, ο ψηφιακός τραμπουκισμός, η αποπλάνηση, η παραβατικότητα, ο προσηλυτισμός, ο εξτρεμισμός κ.α.), που οδηγούν σε απομόνωση, στην αίσθηση της μοναξιάς στον κυβερνοχώρο και σε άλλα δεινά, μπορούν να προληφθούν ή να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά όταν υπάρχει ψηφιακή παιδεία.

 

Η δεύτερη δεξιότητα που χρειάζεται να καλλιεργήσει ο άνθρωπος της εποχής μας είναι η συνεργασία. Από τη βιομηχανική εποχή των εγωκεντρικών τειχών, περάσαμε στην ψηφιακή εποχή της επικοινωνίας, των (εικονικών) ομάδων. Μικρές και μεγάλες ομάδες με άξονα τον τόπο, το χρόνο ή το σκοπό εργάζονται, ψυχαγωγούνται, δημιουργούν, αλληλεπιδρούν, ανατροφοδοτούνται. Η αξιοποίηση της προσωπικής εμπειρίας πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί οποιαδήποτε νέα εμπειρία είναι η προυπόθεση. Οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως ηλικίας και άλλων δεδομένων, προσέρχονται στις (εικονικές) ομάδες με τα προσωπικά τους βιώματα, και μέσα από νέα κοινά βιώματα εξελίσσουν τη μάθηση και την ανάπτυξή τους. Τα προσωπικά τους βιώματα, στενά συνδεδεμένα με τον τόπο τους και την οικογενειακή τους ιστορία, συνδέονται με τον τόπο και την ιστορία των άλλων δημιουργώντας μια νέα πολυδιάστατη δυναμική, η οποία χρειάζεται να βρει το χώρο και τον τρόπο να ανθίσει, εναρμονισμένη με τις νέες τεχνολογίες.

 

Με αυτές τις βασικές δεξιότητες: (α) μαθαίνω πώς να μαθαίνω και γίνομαι ενεργός ψηφιακός πολίτης και (β) συνεργάζομαι αξιοποιώντας αποτελεσματικά τις νέες τεχνολογίες, θα καταφέρουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία ως επέκταση των δυνατοτήτων του ανθρώπου, διαμορφώνοντας έναν καλύτερο κόσμο. Γιατί ποιο είναι το ζητούμενο τελικά; Μήπως δεν είναι η ψυχική μας ισορροπία και ευημερία, σε ατομικό, ομαδικό και κοινοτικό επίπεδο;

 

 

Copyright, 3.3.2015, Ιωάννα Ν. Τριπερίνα. Μόνο με την έγγραφη άδεια της συγγραφέως επιτρέπεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου με οποιοδήποτε τρόπο - έντυπο, ηλεκτρονικό, ηχητικό ή οπτικό - ή μορφή - τμηματικά ή περιληπτικά.

 

 

Εάν έχετε απορίες ή σχόλια, θα χαρώ για την επικοινωνία.

Υπογράφει η Ι. Ν. Τριπερίνα

 

    

Κλείστε ένα ραντεβού

 

 

 

 

         

 

www.clevercareer.gr, copyright Ι.Ν.Τ, 1997-2017, αριθμός αδείας ψυχολόγου 3750-19/5/97

Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc. Occ Psy, T. +302262302619, K. +306977702872, skype: iotrip