Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc Occ Psy αρ. αδ. 3750/19.5.97

>Ψυχολογία Προσώπων  >Οργανωσιακή Ψυχολογία  >Ψυχολογία Δ.Β.Μάθησης  >Βιογραφικό  >Blog  >Στοιχεία επικοινωνίας  >English  

 

 

>Παιδοψυχολογία

 

της Ι.Ν.Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc Occ Psy
 

Παιδική κατάθλιψη

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για το θάνατο

Θεωρία του Νου: εφαρμογή σε οχτάχρονα

Η γλώσσα των παιδιών

Αντιξοότητες στην παιδική ηλικία

Παιδική σεξουλικότητα και σεξουαλική παρενόχληση

Παιδιά και νέες τεχνολογίες

Αναπηρίες και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες:

   Ο γενικός πληθυσμός των μαθητών

   Ο ρόλος των εκπαιδευτικών και των γονιών στην αντιμετώπιση των γενικών ψυχολογικών αναγκών των ανηλίκων

Είμαι στη διάθεση όποιου θέλει να ζητήσει την εξειδικευμένη ψυχολογική μου υποστήριξη και συμβουλευτική για παιδιά και γονείς.

 

 

Παιδική κατάθλιψη

Μπορούν τα παιδιά που είναι η χαρά της ζωής να καταθλίβονται;

Η παιδική κατάθλιψη είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή από το γονιό γιατί τα παιδιά δεν εκφράζουν ευθέως τα συναισθήματά τους. Δεν λένε «είμαι θλιμμένη, απελπισμένη, σε απόγνωση». Μπορεί να λένε όμως «μου πονάει η κοιλιά, το κεφάλι, δεν έχω όρεξη (ή να έχουν πολλή όρεξη), νυστάζω ή δεν έχω ύπνο, είμαι χαζή ή είμαι κακιά». Επίσης μπορεί οι εκδηλώσεις της συμπεριφοράς τους να είναι διαφορετικές από ό,τι συνήθως: είναι ευερέθιστα, έχουν ξεσπάσματα θυμού και οργής, παθητική επιθετικότητα, αποσύρονται και χάνουν το ενδιαφέρον τους για πράγματα που απολάμβαναν στο παρελθόν. Άγχος, μαθησιακές δυσκολίες, παλινδρομήσεις σε προηγούμενα αναπτυξιακά στάδια και κακή διαγωγή μπορεί να εμφανίζονται παράλληλα. Γενετικοί παράγοντες, καταθλιπτικοί γονείς και αρνητικά γεγονότα ζωής αιτιολογούν την εμφάνιση της παιδικής κατάθλιψης. Η ψυχολογική παρέμβαση κρίνεται απαραίτητη το συντομότερο, τόσο για το παιδί όσο και τους γονείς.

Copyright, 27/3/17, I. N. T.

 

 

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για το θάνατο

Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε για να ζει, όχι για να πεθάνει. Στο αναπόφευκτο γεγονός του θανάτου, όμως, η όποια λογική ερμηνεία δεν μπορεί να ξεπεράσει τον πόνο. Ο πόνος μπορεί να αντιμετωπιστεί με το θρήνο και τη σχέση που διατηρείται με το νεκρό. Οι γονείς διερωτούνται πώς να μιλήσουν στα παιδιά για το θάνατο. Πριν να μιλήσουν στα παιδιά για το θάνατο ας επιτρέψουν στα παιδιά να βιώσουν το θάνατο: όταν είναι κοντά στους μελλοθάνατους, όταν παρευρίσκονται στις κηδείες, όταν επισκέπτονται τα νεκροταφεία, όταν θυμούνται τους νεκρούς και τους έχουν με κάποιον τρόπο μέσα στη ζωή τους.

Είμαι στη διάθεση όποιου θέλει να ζητήσει την εξειδικευμένη ψυχολογική μου υποστήριξη και συμβουλευτική για θέματα απώλειας, ασθένειας, θανάτου.

Copyright, 29/5/17, I. N. T.

 

 

Θεωρία του Νου: εφαρμογή σε οχτάχρονα

Καλλιεργώντας ψυχολογικά τον παιδικό νου.

Η Θεωρία του Νου (Premack & Woodruff, 1978) πρεσβεύει ότι καθένας μας βασίζεται σε μια ψυχολογία του κοινού νου που μας επιτρέπει να αποδίδουμε νοητικές καταστάσεις (συναισθήματα, σκέψεις, αντιλήψεις, πεποιθήσεις, επιθυμίες, προθέσεις, προσδοκίες, όνειρα, ευχές) στους εαυτούς μας και στους άλλους, με στόχο την ερμηνεία της συμπεριφοράς. Μια πρόσφατη έρευνα (Bianco & Lecce, 2016) καταδεικνύει ότι η θεωρία του νου μπορεί να διδαχτεί σε οχτάχρονα παιδιά, από δασκάλους που τους εκπαίδευσαν κατάλληλα οι ψυχολόγοι, βελτιώνοντας τις σχέσεις των παιδιών με τους άλλους και τις επιδόσεις τους στο σχολείο.

Η γνώση δημιουργείται από τον ανθρώπινο νου που με κριτική σκέψη προσπαθεί να κατανοήσει την έμμεσα γνωστή πραγματικότητα, διατυπώνοντας κρίσεις που υπόκεινται σε έλεγχο και σύγκριση με βάση κριτήρια.

Ένα παράδειγμα για το πώς καλλιεργούμε τη θεωρία του νου: δείχνοντας στα παιδιά εικόνες με κοινωνικές καταστάσεις που ενέχουν παρανοήσεις, λάθη ή μπλόφες, και καλώντας τα να αναγνωρίσουν πώς μπορεί να σκέφτονται οι άνθρωποι που παίρνουν μέρος σε αυτές τις καταστάσεις και μετά να συζητήσουν τις διαφορετικές εκτιμήσεις τους σε ομάδες.

Στοιχεία έρευνας:

Translating child development research into practice: Can teachers foster children's theory of mind in primary school?

By F. Bianco & S. Lecce (2016)

British Journal of Educational Psychology, Volume 86, Issue 4, December 2016, Pages 592–605.

Copyright, 3/2/17, I. N. T.

 

 

Η γλώσσα των παιδιών

Πώς "μιλάνε" τα παιδιά;

Η γλώσσα των παιδιών δεν είναι η ελλιπής κατάκτηση της γλώσσας των ενηλίκων, αλλά μια διαφορετική γλώσσα.
Ο ρόλος των γονιών δεν είναι να μάθουν στο παιδί να μιλάει αλλά να το ενεργοποιήσουν να ανακαλύψει το ίδιο τις δομές και τις λειτουργίες της γλώσσας, την οποία, φυσικά, μαθαίνει να μιλάει.
Οι γονείς δεν έχουν τον ρόλο να επαναλαμβάνουν λέξεις για να τις μιμηθεί το παιδί, αλλά να ενημερώσουν, φυσικά, το παιδί για πρόσωπα, ζώα, πράγματα, ενέργειες, καταστάσεις, ιδιότητες που χρειάζεται ή προσπαθεί το παιδί να αντιληφθεί ή να περιγράψει. Κι όλο αυτό μέσα σε ένα πλαίσιο συναισθηματικής αποδοχής άνευ όρων.
Τύποι παρακινητικής ομιλίας
- δεν είναι η σωστή επανάληψη των λέξεων που δεν προφέρει σωστά το παιδί, αλλά η ερώτησή του γονιού (πχ. Παιδί: μπατό! Γονιός: θέλεις να φας τι; και όχι Γονιός: παγωτό;)
- είναι η επεκτατική και διεξοδική ομιλία που διευρύνει και αναλύει τη μονολεκτική έκφραση του παιδιού.
Είδη παιχνιδιού που παρακινούν την ομιλία κατά ηλικία:
0-1 ετών: αισθησιοκινητικό παιχνίδι
1-2 ετών: παιχνίδι αναπαραστάσεων
2-3 ετών: εξερευνητικό παιχνίδι
3-5 ετών: συμβολικό παιχνίδι.

Copyright, 20/11/16, I. N. T.

 

 

Αντιξοότητες στην παιδική ηλικία

photo by gerome viavant on unsplash

Περιλαμβάνουν: σωματική, σεξουαλική ή συναισθηματική κακοποίηση, παραμέληση πρακτικών και συναισθηματικών αναγκών, ψυχική ασθένεια του γονέα, ανατροφή από γονέα αλκοολικό ή χρήστη ουσιών, φύλακιση γονέα, θάνατος γονέα, διάσταση-απόσταση γονέα, διαζύγιο, ενδοοικογενειακή βία, μετανάστευση, κ.α.

Συνδέονται με: επικίνδυνες συμπεριφορές υγείας, χρόνιες καταστάσεις υγείας, χαμηλό δυναμικό ζωής (έλλειψη κινήτρων, χαμηλό ηθικό), πρόωρο θάνατο.

Χρειάζονται: ψυχολογική υποστήριξη, παρέμβαση, συμβουλευτική, θεραπεία. Όσο νωρίτερα τόσο το καλύτερο. Μην διστάζετε. H ψυχολογική βοήθεια δεν είναι ταμπού, δεν προσδίδει κανένα στίγμα (πχ. ψυχικά άρρωστο ή προβληματικό παιδί), στον πολιτισμό μας όχι απλώς είναι κοινωνικά αποδεκτή, αλλά επιβεβλημένη, και μπορεί να είναι αποτελεσματική για το προσωπικό και κοινωνικό όφελος.

Copyright I.N.T, 9/9/17.

 

 

Παιδική σεξουλικότητα και σεξουαλική παρενόχληση

Η παιδική σεξουαλικότητα έχει τα δικά της γνωρίσματα, όπως έχουν τα δικά τους η εφηβική και η ενήλικη σεξουλικότητα, γνωρίσματα που διακρίνουν τις φάσεις ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης του ανθρώπου μεταξύ τους. Στην παιδική ηλικία, από τα 7 έως περίπου τα 11 χρόνια, το παιδί ανακαλύπτει το σώμα του και τον εαυτό του προσπαθώντας να γνωρίσει το ευρύτερο περιβάλλον γύρω του και να συνειδητοποιήσει τη σχέση του μαζί του. Σε αυτό το στάδιο ενισχύεται το υπερεγώ του παιδιού, οι κοινωνικές επιταγές και τα πρέπει, όπως τα επιβάλει η οικογένεια και ο περίγυρος. Εάν το παιδί περάσει ομαλά αυτό το στάδιο θα αναπτύξει εργατικότητα και δημιουργικότητα, εάν όχι θα χαρακτηρίζεται από αίσθηση ανεπάρκειας και ματαιότητας. Από τα 11 χρόνια και μετά, το κάθε παιδί με το δικό του ρυθμό, εισέρχεται στην εφηβεία και αποκτά διαφορετική και αμεσότερη σχέση με το σώμα του, το οποίο βλέπει να αλλάζει απότομα και ραγδαία. Ο έφηβος ασχολείται πολύ με το σώμα του, θέλει να είναι ωραίο, θέλει να το κρίνουν οι άλλοι ωραίο. Η φυσική και αναπόφευκτη έκρηξη της εφηβείας είναι εντονότερη όσο περισσότερο έχουν λειτουργήσει συγκρουσιακά εξωγενείς και απρόβλεπτοι παράγοντες όπως η σεξουαλική παρενόχληση, η σεξουαλική κακοποίηση, η παιδοφιλία/παιδεραστία. Στα πλαίσια μιας φυσιολογικής ανάπτυξης είναι σημαντικό οι γονείς και κηδεμόνες να φροντίζουν για τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους, πράγμα που γίνεται με φυσικούς τρόπους από τη γέννηση του παιδιού, σταδιακά σε όλη τη διάρκεια της εξέλιξής του.

Δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα έκθεση του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφυγόπουλων στην Ελλάδα, όπου παρατηρείται επιδημία σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης παιδιών προσφύγων και μεταναστών: http://www.huffingtonpost.gr/2017/04/19/metanasteytiko-harvard-prosfygopoula_n_16092834.html

Copyright, 20/4/17, I. N. T.

 

 

Παιδιά και νέες τεχνολογίες

Ο Serge Tisseron, Γάλλος ακαδημαικός ψυχίατρος, που δίνει κατευθύνσεις έρευνας στο πανεπιστήμιο University Paris 7 Denis Diderot καθώς μελετά τις σχέσεις των νέων με τις νέες τεχνολογίες, τις παρανοήσεις ανάμεσα στους ενήλικες και την επόμενη γενιά, και τις επιπτώσεις της τεχνολογίας της πληροφορίας στους νέους ανθρώπους, το 2008 ανέπτυξε τον κανόνα «3-6-9-12»

http://3-6-9-12.com/, που σημαίνει, «όχι τηλεόραση πριν από τα τρία χρόνια, όχι παιχνίδια σε κονσόλα πριν από τα έξι, καθόλου internet πριν από τα εννέα χρόνια, και καθόλου μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από τα 12». Το 2011 η Γαλλική Ένωση Παιδιάτρων αποδέχτηκε την πρόταση. Στην Ελλάδα οι γονείς ρωτούν, ψάχνονται και μερικές φορές ξεπερνούν τα όρια χωρίς να γνωρίζουν τις επιπτώσεις.

https://www.youtube.com/watch?v=ceSUuKMr4xo To Παντοπωλείο: η βραβευμένη ταινία, συμπαραγωγή της Safer Internet Hellas και της art productions

 

 

Αναπηρίες και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

Σύμφωνα με το νόμο 3699/2008

1. Στους μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες συγκαταλέγονται ιδίως όσοι παρουσιάζουν

νοητική αναπηρία,

αισθητηριακές αναπηρίες όρασης (τυφλοί, αμβλύωπες με χαμηλή όραση),

αισθητηριακές αναπηρίες ακοής (κωφοί, βαρήκοοι),

κινητικές αναπηρίες,

χρόνια μη ιάσιμα νοσήματα,

διαταραχές ομιλίας-λόγου,

ειδικές μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία,

σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα,

διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (φάσμα αυτισμού),

ψυχικές διαταραχές και

πολλαπλές αναπηρίες.

2. Οι μαθητές με σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες, παραβατική συμπεριφορά λόγω κακοποίησης, γονεϊκής παραμέλησης και εγκατάλειψης ή λόγω ενδοοικογενειακής βίας, ανήκουν στα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

3. Μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι και οι μαθητές που έχουν μία ή περισσότερες νοητικές ικανότητες και ταλέντα ανεπτυγμένα σε βαθμό που υπερβαίνει κατά πολύ τα προσδοκώμενα για την ηλικιακή τους ομάδα (δηλαδή οι ταλαντούχοι και χαρισματικοί μαθητές).

Τα παιδιά αυτά θα παραπεμφθούν από τους εκπαιδευτικούς ή με πρωτοβουλία των γονέων για διάγνωση και θεραπεία όπως προβλέπει ο νόμος, στο πεδίο των ειδικών αναγκών.

 

Στα ακόλουθα κείμενα θα προσπαθήσω να διαφωτίσω σχετικά με τις ανάγκες του γενικού πληθυσμού των μαθητών και το ρόλο των εκπαιδευτικών και των γονιών στην αντιμετώπισή τους.

 

 

Ο γενικός πληθυσμός των μαθητών

Οι μέσοι τυπικοί μαθητές, οι υπόλοιποι μαθητές που δεν συγκαταλέγονται στους μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, μπορεί να εμφανίσουν δυσκολίες προσαρμογής στο σχολείο και ενδεχομένως στην οικογένεια.

Ένας ενδεικτικός κατάλογος περιλαμβάνει τις ακόλουθες περιπτώσεις:

Μαθητές που η ελληνική γλώσσα δεν είναι η μητρική τους και για αυτό εμφανίζουν μειωμένη σχολική επίδοση.

Παιδιά που έχουν μεγαλώσει σε κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον με μειωμένα ή φτωχά ερεθίσματα.

Παιδιά που προέρχονται από οικογένειες με διαφορετικές πολιτισμικές και/ή θρησκευτικές αξίες και πεποιθήσεις.

Υιοθετημένα παιδιά, παιδιά διαζευγμένων, σε διάσταση, χήρων ή αποθανόντων γονέων, μοναχοπαίδια ή από πολυμελείς οικογένειες, δίδυμα.

Παιδιά που μεγαλώνουν με τη φροντίδα των παππούδων ή νταντάδων (με γονείς διπλής σταδιοδρομίας).

Παιδιά που διαμένουν σε οικοτροφεία και άλλα ιδρύματα.

Παιδιά που ο χαρακτήρας τους έχει ιδιαιτερότητες (ευαισθησία/απόσυρση ή σκληρότητα/επίθεση) που δεν είναι εύκολες να αντιμετωπιστούν από τους άλλους και δημιουργούν προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Μαθητές που δεν τα καταφέρνουν το ίδιο καλά σε όλα τα μαθήματα ή σε όλες τις δραστηριότητες, ή που εμφανίζουν απότομη κάμψη στις επιδόσεις τους, ή κάνουν απουσίες.

Παιδιά που εισέρχονται στο νηπιαγωγείο ή στο δημοτικό πρώιμα (τα γεννημένα στο δεύτερο μισό της χρονιάς τους).

Παιδιά που προέρχονται από αγροτικές οικογένειες ή που έχουν μεγαλώσει σε αγροτικό περιβάλλον, ενώ οι εκπαιδευτικοί τους και τα σχολεία τους έχουν "αστικοποιηθεί" ή είναι αστικά.

Παιδιά που βιώνουν παροδικές κρίσεις στις συνθήκες της ζωής τους (πχ. θάνατος προσφιλούς προσώπου, απόκτηση νέου μέλους στην οικογένεια, ασθένεια-νοσοκομείο, έκτακτες ανάγκες, μετακόμιση, μετανέστευση κ.α.) και φυσικά όσα μεταβαίνουν από μια ηλικιακή φάση σε μια άλλη (εισαγωγή σε μια νέα σχολική βαθμίδα, προεφηβεία, εφηβεία).

 

 

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών και των γονιών στην αντιμετώπιση των γενικών ψυχολογικών αναγκών των ανηλίκων

     Για αυτά τα παιδιά, που δεν εντάσσονται στο πλαίσιο της ειδικής αγωγής, οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να μεριμνούν οι ίδιοι ώστε να διευκολύνουν την επίδοση, τη συμπεριφορά και τις σχέσεις τους στην τάξη, πράγμα όχι πάντοτε εύκολο ή δυνατό. Η συμβολή των σχολικών ψυχολόγων, όπου υπάρχουν μέσα στο εκπαιδευτικό περιβάλλον, είναι ουσιαστικής σημασίας σε αυτές τις περιπτώσεις – εάν φυσικά οι σχολικοί ψυχολόγοι έχουν αντιληφθεί και αξιοποιούν το ρόλο τους εκτός πεδίου ειδικών αναγκών και δεν περιορίζονται μόνο σε αυτές (πράγμα που εξαρτάται και από το θεσμικό πλαίσιο). Οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να μεριμνούν, μέσα στα όρια του έργου και των αρμοδιοτήτων τους, και να ενημερώνουν τους γονείς για τις ιδιαιτερότητες των μαθητών, τις δυσκολίες τους στην απόδοση, στη συμπεριφορά και στις σχέσεις τους. Η επίσκεψη στον ψυχολόγο θα μπορούσε να είναι απόφαση ή πρωτοβουλία του ενημερωμένου γονέα, καθώς οι εκπαιδευτικοί τον ευαισθητοποιούν για τις ανάγκες του παιδιού τους. Σε κάποιες περιπτώσεις κρίνεται σκόπιμη η κατάλληλα διατυπωμένη από τον εκπαιδευτικό παραπομπή του γονιού για το παιδί του σε ψυχολόγο, που είναι ο αρμόδιος επιστήμονας και επαγγελματίας να εξυπηρετήσει ανάγκες προσωπικότητας, συμπεριφοράς και σχέσεων.

     Οι γονείς θα συνδυάσουν τα δεδομένα που παίρνουν από το σχολείο με τα δεδομένα που έχουν στο σπίτι: παρατηρούν αλλαγές στο παιδί (διατροφικές συνήθειες, ύπνος κλπ.); το παιδί νιώθει άγχος (φόβο για κάποια πράγματα) ή θλίψη (απομόνωση ή ακόμα και μασκαρεμένη/υπερβολική χαρά); αποφεύγει ανθρώπους ή καταστάσεις; λέει ψέματα; κάνει «κακές» παρέες; Για λόγους σαν τους παραπάνω (ο κατάλογος μπορεί να είναι ατελείωτος) – ο γονιός που είναι κοντά στο παιδί του είναι σε θέση να παρατηρήσει αλλαγές και λεπτές αποχρώσεις προβληματικών καταστάσεων –  απευθύνεται στον ψυχολόγο, όταν κρίνει ότι οι δικές του παρεμβάσεις δεν επαρκούν, καθώς οι ίδιοι οι γονείς αποτελούν μέρος του προβλήματος του παιδιού. Οι γονείς χρειάζεται να απευθυνθούν οι ίδιοι στον ψυχολόγο για να συζητήσουν τις ανάγκες του παιδιού και της οικογένειας και να οργανώσουν με τη συνεργασία του ψυχολόγου, προληπτικά ή παρεμβατικά, όλα εκείνα που θα μπορούσαν να διευκολύνουν το παιδί και την οικογένεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις κρίνεται σκόπιμη, μετά την επίσκεψη των γονιών, η επίσκεψη του παιδιού στον ψυχολόγο για θέματα που σχετίζονται με τα συναισθήματα, τη σκέψη και τη συμπεριφορά του παιδιού, ο επαναπροσδιορισμός των οποίων θα διευκολύνει το παιδί στη σχέση του με τον εαυτό του και τους άλλους στην οικογένεια, στο σχολείο και στον κόσμο.

     Η απόφαση των γονιών για επίσκεψη στον ψυχολόγο μπορεί ακόμα να παρακινηθεί από τις απορίες τους για τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού ή τυχόν διαφωνίες τους για τη διαπαιδαγώγησή του, και μπορεί να έχει τόσο προληπτικό όσο και παρεμβατικό χαρακτήρα. Οι ανάγκες των ίδιων των γονιών για διευκόλυνση ή βελτίωση της επικοινωνίας με το παιδί τους μπορεί επίσης να είναι η αφορμή για επίσκεψη στον ψυχολόγο, ανεξάρτητα από τις ανάγκες των παιδιών, δεδομένου μάλιστα ότι ο γονιός μπορεί να έχει τις δικές του ψυχολογικές ανάγκες, για τις οποίες χρειάζεται ο ίδιος υποστήριξη.

     Ο ψυχολόγος στην εκπαίδευση αναλαμβάνει ρόλους επαγγελματικής ανάπτυξης, παροχής συμβουλών, έρευνας, αξιολόγησης, συμβουλευτικής, σύνταξης αναφορών, πρόληψης και παρέμβασης, όπως μπορούμε να δούμε στο βίντεο: https://www.youtube.com/watch?v=MwlrG0zgWFY που δημιουργήθηκε για την American School Psychology Awareness Week 2016, 14-18 Νοεμβρίου. Όσο δεν υπάρχουν ψυχολόγοι που ασκούν αυτό το έργο στο ελληνικό δημόσιο σχολείο, το ρόλο τους αναλαμβάνουν ιδιωτικοί ψυχολόγοι.

 

 

Copyright, 20/11/16, Ιωάννα Ν. Τριπερίνα. Μόνο με την έγγραφη άδεια της συγγραφέως επιτρέπεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου με οποιοδήποτε τρόπο - έντυπο, ηλεκτρονικό, ηχητικό ή οπτικό - ή μορφή - τμηματικά ή περιληπτικά.

 

 

Ενημερωθείτε για τις Ψυχολογικές Υπηρεσίες μας

 

 

Εάν έχετε απορίες ή σχόλια, θα χαρώ για την επικοινωνία.

Πρόσωπο επικοινωνίας

Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc Occ Psy

 

Κλείστε ένα ραντεβού

 

 

www.clevercareer.gr, copyright Ι.Ν.Τ, 1997-2018