Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc Occ Psy αρ. αδ. 3750/19.5.97

>Ψυχολογία Προσώπων  >Οργανωσιακή Ψυχολογία  >Ψυχολογία Δ.Β.Μάθησης  >Βιογραφικό  >Blog  >Στοιχεία επικοινωνίας  >English  

 

 

> Εξάσκηση Εγκεφάλου

 

της Ι.Ν.Τριπερίνα, Ψυχολόγου MSc. Occ Psy

 

Εξάντληση του εγώ και η δύναμη της θέλησης

Coaching: Εγκεφαλική γυμναστική για ψυχική υγεία και ευημερία

Ψυχογενής αμνησία

Καταλαβαίνοντας τον εαυτό μας, καταλαβαίνουμε τους άλλους

Θεωρία του Νου: εφαμοργή σε οχτάχρονα

 

 

Εξάντληση του εγώ και η δύναμη της θέλησης

Η εγκεφαλική ενέργεια που καταναλώνεται στον προμετωπιαίο λοβό για την ολοκλήρωση μιας απαιτητικής διανοητικής εργασίας, εξαντλεί τον εγκέφαλο. Πολύ κουρασμένος ο εγκέφαλος δεν μπορεί να ασχοληθεί με επιπλέον θέματα. Αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις σε πολλά ζητήματα, όπως στον αθλητισμό, στην καταναλωτική συμπεριφορά, στη δίαιτα κ.α.. Σκεφτείτε την περίπτωση της υπερφόρτωσης πληροφοριών που δεχόμαστε από το διαδίκτυο. Κατακουρασμένος ο εγκέφαλος δεν μπορεί να τις επεξεργαστεί από ένα σημείο και μετά. Ο εγκέφαλος αξιοποιεί τη στρατηγική της ρουτίνας και της στερεότυπης σκέψης για να αντιμετωπίσει αυτό το αδιέξοδο - πράγμα βέβαια που οδηγεί σε ομοιομορφία και προκαταλήψεις. Μια πρόσφατη έρευνα από Ινδούς ψυχολόγους* έδειξε ότι "η εξάντληση του εγώ", όπως ονομάζεται αυτό το φαινόμενο, είναι χαρακτηριστικό του δυτικού πολιτισμού, καθώς στην ανατολική κουλτούρα δεν εντοπίζεται. Αντιθέτως, στην Ινδία που δίνουν έμφαση στην εξάσκηση αυτοελέγχου στην καθημερινή ζωή, η δύναμη της θέλησης όχι απλώς δεν εξαντλεί τον υπερφορτωμένο εγκέφαλο, αλλά τον ενεργοποιεί. Η Ελλάδα, δεν είναι ούτε δύση ούτε ανατολή, κι ο κόσμος δεν είναι melting pot (χωνευτήρι), αλλά θα μπορούσε να έχει ποικιλομορφία. Στην Ελλάδα η αυτοκριτική, ο αυτοέλεγχος, η κριτική σκέψη και η αλλαγή του νου (μαθαίνω από τα λάθη και εξελίσσομαι) είναι μέρος της κουλτούρας μας, εάν τις θυμηθούμε και τις αξιοποιήσουμε.

* Savani, Krishna; Job, Veronika. Reverse Ego-Depletion: Acts of Self-Control Can Improve Subsequent Performance in Indian Cultural Contexts. Journal of Personality and Social Psychology, Jun 05 , 2017.

Copyright, 15/6/17, I. N. T.

 

 

Coaching: Εγκεφαλική γυμναστική για ψυχική υγεία και ευημερία

Υπάρχει η κοινή πεποίθηση ότι όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, ο εγκέφαλός του γερνάει, όπως γερνάει και το σώμα του, άρα φθίνουν οι λειτουργίες του. Πράγματι ο εγκέφαλος συρρικνώνεται με την πάροδο των ετών. Όμως, σε έναν ενήλικο οι νευρώνες συνεχίζουν να δημιουργούν νέες συνάψεις όσο συνεχίζει να μαθαίνει νέα πράγματα. Για τον εγκέφαλο έχει περισσότερη σημασία το πώς συνδέονται σε κυκλώματα μεταξύ τους διάφορες περιοχές του, παρά το πόσο άρτια δουλεύει κάθε περιοχή ξεχωριστά. Οι νέες συνάψεις αποτελούν νέο διανοητικό δυναμικό. Έτσι, όσο ένας άνθρωπος ασκείται διανοητικά, τόσο παρατείνει την εγκεφαλική του νεότητα.

Οι ανήλικοι, που έτσι κι αλλιώς χτίζουν εγκεφαλικές συνάψεις μέσω της μάθησης καθώς αναπτύσσεται ο εγκέφαλός τους, έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν σωστά και ολοκληρωμένα, όταν λαμβάνουν ευκαιρίες εγκεφαλικής εκγύμνασης. Χωρίς αυτές τις ευκαιρίες, τυχόν αρνητικές εμπειρίες (μειωμένα ή ακατάλληλα ερεθίσματα από το περιβάλλον) και αρνητική προδιάθεση (γενετικό υλικό με τάση προς το απόλυτο ή το άκαμπτο) θα μπορούσαν να αναπτύξουν αυτοπεριοριστικούς εγκεφάλους, με στερεοτυπική, προκατειλημμένη ή ανελαστική σκέψη. Με την εκγύμναση του εγκεφάλου καλλιεργείται η κριτική σκέψη, η αυτοδιαχείριση και η αποτελεσματικότητα στην προσωπική, οικογενειακή και κοινωνική ζωή.

Η εγκεφαλική γυμναστική, προληπτικά ή θεραπευτικά ως ψυχολογικό coaching, περιλαμβάνει γνωσιακές ασκήσεις όπως η αμφισβήτηση των αυτοπεριοριστικών σκέψεων και η αναθεώρηση των βαθύτερων πεποιθήσεων, η καλλιέργεια της δημιουργικής σκέψης, η κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στο σώμα, τα συναισθήματα, τη σκέψη και τη συμπεριφορά, η αναζήτηση νοήματος για αυτοπαρακίνηση, κ.α. και είναι αντικείμενο των υπηρεσιών της ψυχολόγου.

βιβλιογραφία:

https://www.newscientist.com/article/2165707-old-people-can-produce-as-many-new-brain-cells-as-teenagers

Copyright, 23/8/16, I. N. T.

 

 

Ψυχογενής αμνησία

Η ψυχογενής αμνησία μπορεί να οφείλεται σε τραυματισμό του εγκεφάλου (αν και όχι τόσο σοβαρό που να δικαιολογεί τα προβλήματα μνήμης), σε κατάθλιψη, σε οικογενειακά προβλήματα, σε προβλήματα σχέσεων, σε επαγγελματικά προβλήματα, σε προβλήματα στην παιδική ηλικία, σε χρήση ουσιών και αλκοόλ*. Κι αφού είναι ψυχολογικοί οι λόγοι που τη δημιουργούν, αντιμετωπίζεται ψυχολογικά (σκέψη, συναίσθημα, συμπεριφορά, σχέσεις).

*Neil A. Harrison et al. (2017). Psychogenic amnesia: syndromes, outcome, and patterns of retrograde amnesia. Brain, Volume 140, Issue 9, 1 September 2017, Pages 2498–2510, https://doi.org/10.1093/brain/awx186

Ρωτάτε και απαντάμε:

- Δηλαδή ο εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα να διαγράψει ότι τον έχει πονέσει πολύ? Αυτό θεωρητικά μπορεί να είναι καλό για αυτούς που το βίωσαν, για τους οικείους τους όμως είναι ένα ερώτημα πώς γίνεται κάτι τέτοιο.

- Οι συγγραφείς του άρθρου καταλήγουν παραθέτοντας τα λόγια των ψυχολόγων του Πανεπιστημίου του Cambridge, Michael Anderson και Simon Hanslmayr: «Μηχανισμοί ελέγχου μεσολαβούντος του προμετωπιαίου φλοιού διακόπτουν τη μνημονική λειτουργία και βλάπτουν τη μνήμη ... Είμαστε ... συνωμότες στη δική μας απώλεια μνήμης».
Εξηγώ πιο απλά ότι η σκέψη, το συναίσθημα και η συμπεριφορά έχουν, συνολικά, ως νευροανατομικό υπόστρωμα τον προμετωπιαίο φλοιό, και σε ψυχοκοινωνικές καταστάσεις σαν κι αυτές που αναφέρθηκαν δίνεται το έναυσμα στον εγκέφαλο να λειτουργήσουν οι μηχανισμοί ελέγχου και να «ξεχαστούν» δυσάρεστες εμπειρίες.
Αυτά νευροψυχολογικά.
(περισσότερα για το προμετωπιαίο φλοιό εδώ: http://www.indeepanalysis.gr/ygeia/syntomh-anafora-sth-leitourgikothta-tou-metwpiaiou-lovou-tou-egkefalou)
Κατά τον Freud τα ψυχικά τραύματα απωθούνται στο ασυνείδητο. Θεωρητικά ξεχνιούνται. Πρακτικά, βρίσκουν τρόπο να «διαρρεύσουν» και να δηλώσουν το παρόν. Κι αυτό ταλαιπωρεί εαυτούς και οικείους.

- Στους οικείους το καταλαβαίνω αλλά σε αυτούς που έχουν ξεχάσει πώς να διαρρεύσουν; Ακουμπώντας σε τι;

- Γιατί δεν έχουν ξεχάσει. Νομίζουν ότι έχουν ξεχάσει. Η μνήμη όμως (του τραύματος) είναι γραμμένη στο ασυνείδητο.

- Και κάποια στιγμή αυτό θα βγει δηλαδή;

- Δεν θα βγει απαραιτήτως. Αλλά εάν υπάρχουν "κραδασμοί", θα βγει.

Copyright, 29/9/17, I. N. T.

 

Καταλαβαίνοντας τον εαυτό μας, καταλαβαίνουμε τους άλλους

Η Θεωρία του Νου (Premack & Woodruff, 1978) πρεσβεύει ότι καθένας μας βασίζεται σε μια ψυχολογία του κοινού νου που μας επιτρέπει να αποδίδουμε νοητικές καταστάσεις (συναισθήματα, σκέψεις, αντιλήψεις, πεποιθήσεις, επιθυμίες, προθέσεις, προσδοκίες, όνειρα, ευχές) στους εαυτούς μας και στους άλλους, με στόχο την ερμηνεία της συμπεριφοράς. Σε μια πρόσφατη έρευνα* βρέθηκε ότι η ψυχοεκπαίδευση στη θεωρία του νου ώστε να καταλαβαίνουμε καλύτερα τον εαυτό μας, συνδέεται στενά με την κοινωνική ευφυία μας, την ικανότητά μας να καταλαβαίνουμε τους άλλους.

Θεωρία του Νου: εφαμοργή σε οχτάχρονα

Τα παιδιά της πόλης

Η Θεωρία του Νου (Premack & Woodruff, 1978) πρεσβεύει ότι καθένας μας βασίζεται σε μια ψυχολογία του κοινού νου που μας επιτρέπει να αποδίδουμε νοητικές καταστάσεις (συναισθήματα, σκέψεις, αντιλήψεις, πεποιθήσεις, επιθυμίες, προθέσεις, προσδοκίες, όνειρα, ευχές) στους εαυτούς μας και στους άλλους, με στόχο την ερμηνεία της συμπεριφοράς. Μια πρόσφατη έρευνα (Bianco & Lecce, 2016) καταδεικνύει ότι η θεωρία του νου μπορεί να διδαχτεί σε οχτάχρονα παιδιά, από δασκάλους που τους εκπαίδευσαν κατάλληλα οι ψυχολόγοι, βελτιώνοντας τις σχέσεις των παιδιών με τους άλλους και τις επιδόσεις τους στο σχολείο.

Η γνώση δημιουργείται από τον ανθρώπινο νου που με κριτική σκέψη προσπαθεί να κατανοήσει την έμμεσα γνωστή πραγματικότητα, διατυπώνοντας κρίσεις που υπόκεινται σε έλεγχο και σύγκριση με βάση κριτήρια.

Ένα παράδειγμα για το πώς καλλιεργούμε τη θεωρία του νου: δείχνοντας στα παιδιά εικόνες με κοινωνικές καταστάσεις που ενέχουν παρανοήσεις, λάθη ή μπλόφες, και καλώντας τα να αναγνωρίσουν πώς μπορεί να σκέφτονται οι άνθρωποι που παίρνουν μέρος σε αυτές τις καταστάσεις και μετά να συζητήσουν τις διαφορετικές εκτιμήσεις τους σε ομάδες.

Στοιχεία έρευνας:

Translating child development research into practice: Can teachers foster children's theory of mind in primary school?

By F. Bianco & S. Lecce (2016)

British Journal of Educational Psychology, Volume 86, Issue 4, December 2016, Pages 592–605.

Copyright, 3/2/17, I. N. T.

 

 

© Copyright 2016-2018, Ιωάννα Ν. Τριπερίνα (Ι.Ν.Τ). Μόνο με την έγγραφη άδεια της συγγραφέως επιτρέπεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου με οποιοδήποτε τρόπο - έντυπο, ηλεκτρονικό, ηχητικό ή οπτικό - ή μορφή - τμηματικά ή περιληπτικά.

 

 

Ενημερωθείτε για τις Ψυχολογικές Υπηρεσίες μας

 

 

Εάν έχετε απορίες ή σχόλια, θα χαρώ για την επικοινωνία.

Πρόσωπο επικοινωνίας

Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc Occ Psy

 

Κλείστε ένα ραντεβού

 

 

www.clevercareer.gr, copyright Ι.Ν.Τ, 1997-2018